DALAI LAMA

Tenzin Gyatso

Tibet: Dalai Lama

BOEDDHISME

DE KUNST VAN HET GELUK

Dalai Lama en Howard Cutler

Belangrijke uitspraken

1. Ik ben een mens   2. Ik wil gelukkig zijn en niet lijden   3. Andere mensen willen ook gelukkig zijn en niet lijden De zekerheden waarmee je moet leren leven: De zekerheid van lijden. De zekerheid van verandering, veroudering.  De zekerheid van de dood.

1.  Het Recht op Geluk De zin van het leven is het zoeken naar geluk. Geluk is te bereiken door de geest te oefenen. Geest in de bredere betekenis van verstand, gevoel, hart en geest. Door innerlijke discipline kunnen gedrag, zienswijze en aanpak van het leven, een transformatie ondergaan. Er zijn factoren die leiden tot geluk en er zijn factoren die leiden tot lijden. Meer geluk is te bereiken door het geleidelijk elimineren van de factoren die leed veroorzaken en het cultiveren van factoren die tot geluk leiden.

Zoeken naar persoonlijk geluk is niet van nature egocentrisch noch egoistisch. Ongelukkige mensen zijn het meest gericht op zichzelf en sociaal veelal teruggetrokken, zwaarmoedig en zelfs vijandig. Gelukkige mensen blijken in het algemeen socialer, flexibeler en creatiever, liefdevoller en vergevensgezinder. Kunnen de dagelijkse frustaties makkelijker verdragen. 2.  De Bronnen van Geluk Geluk wordt meer bepaald door de geestestoestand dan door gebeurtenissen buitenaf. Het algemeen geluksgevoel komt na succes of na een tragedie vroeg of laat weer op een basispeil terug (adaptie), het gebruikelijke gevoel van kortstondig geluk.

Gelukkig of ongelukkig zijn , is een kwestie van hoe we onze situatie waarnemen, hoe tevreden we zijn met wat we hebben. We kunnen stappen ondernemen om te werken met de geestelijke factor, om onze gevoelens van geluk te bevorderen. Onze gevoelens van tevredenheid worden sterk beinvloed door de neiging vergelijkingen te maken. Voldoening in het leven hangt af van degenen met wie we ons vergelijken. Als we ons alleen maar vergelijken met mensen die slimmer, mooier of succesvoller zijn, dan wekt dat afgunst, frustatie en een ellendig gevoel op. We kunnen ons gevoel va n levensvoldoening vergroten door onszelf te vergelijken met mensen die niet zo fortuinlijk zijn en door na te denken over wat we allemaal hebben.

In het Boeddhisme zijn vier elementen van voldoening of geluk: rijkdom, wereldse voldoening, spiritualiteit en verlichting. In de wereldse betekenis: Gezondheid, het hebben van vrienden of metgezellen. Materiele rijkdom ( als we die op een positieve manier gebruiken om anderen te helpen), kunnen bijdragen tot een gelukkiger leven. Deze elementen zijn bronnen van geluk. De doorslag geeft de geestestoestand. Dit is de sleutel om tot een gelukkig en bevredigend leven te komen.

Zonder de juiste geesteshouding hebben materiele voorzieningen, succes, enz., weinig invloed op de geluksgevoelens op lange termijn. Als je diep in jezelf haatdragende gedachten of intense woede herbergt, ruineert dat je gezondheid. Als je geestelijk ongelukkig of gefrustreerd bent, heb je niet veel aan fysiek comfort en zeggen je bezittingen je niets. Net onder de oppervlakte heerst een soort mentale onrust die leidt tot frustraties, onnodige ruzies, drugs- of alcoholverslaving en in het ergste geval tot zelfdoding. Rijkdom is dus geen garantie voor vreugde of voldoening. Hetzelfde geldt voor je vrienden. Hoe kalmer je geest, hoe groter de gemoedsrust, hoe meer je kunt genieten van een gelukkig en vreugdevol leven. Gemoedsrust is geworteld in genegenheid en mededogen.

Er zijn twee soorten van verlangen.  Positief: Verlangen naar geluk, verlangen naar vrede, het verlangen naar een harmonieuzer, vriendelijker wereld. Redelijk is: Behoefte aan voedsel, kleding, onderdak. Verlangens kunnen onredelijk worden. Dit leidt meestal tot problemen. Ik wil dit, ik wil dat. Maar heb je het echt nodig  Steeds meer en meer willen. Dit soort excessief verlangen leidt tot HEBZUCHT. Het verwerven leidt alleen niet tot voldoening. Een bodemloze put. Nog steeds niet tevreden. Het ware tegengif voor hebzucht is tevredenheid. Hoe innerlijk tevreden ? Niet het het hebben van wat we willen, maar het willen en waarderen van wat we hebben.

Het bereiken van de staat van verlichting, waarin lijden ophoudt te bestaan, is de hoogste vorm van geluk. Het ware, duurzame, geluk heeft te maken met de geest en het hart. Soms verwarren mensen geluk met genot. Geluk dat hoofdzakelijk afhangt van lichamelijk genot is instabiel; de ene dag is het er en de andere dag misschien niet. We herkennen genot aan de aanraking of een glimlach van een geliefde,  de luxe van een warm bad op een koude regenachtige middag, in de schoonheid van een zonsondergang. Maar velen van ons kennen genot ook als de waanzinnige verrukking van een door cocaine opgewekte euforie, de extase van het high zijn ten gevolge van heroine, de joligheid  van een dronken bui, het plezier van ongeremde sexuele uitspattingen, de opwinding van het achter elkaar winnen in het casino.

Er bestaan geen eenvoudige oplossingen om deze destructieve vormen van genot te vermijden. We beschikken over een uitgangspunt: de eenvoudige gedachte dat we in het leven op zoek zijn naar geluk. Stel je bij elke beslissing de vraag: Word ik er gelukkig van ? We verleggen de aandacht van hetgeen we onszelf ontzeggen naar datgene wat we zoeken: het ultieme, stabiele en duurzame, geluk. Zodra in de basisbehoeften (voedsel, kleding, onderdak) is voorzien, is de boodschap helder: We hebben niet meer geld nodig, we hebben niet meer succes of roem nodig, we hebben het perfecte lichaam of zelfs de perfecte partner niet nodig Op dat moment hebben we een geest, en dan is het enige wat we nodig hebben, om volmaakt gelukkig te worden.

Als we het over de geest hebben, zijn er duizenden verschillende gedachten of verschillende "geesten". Sommigen hiervan zijn heel nuttig; en die moeten we gebruiken en voeden. Sommige zijn negatief, heel schadelijk; die moeten we proberen terug te dringen. Leren is dus de eerste stap op weg naar geluk. We moeten eerst leren hoe negatieve emoties en gedragingen ons schade toebrengen en hoe positieve emoties nuttig zijn En we moeten beseffen dat die negatieve emoties niet alleen heel slecht en schadelijk zijn voor ons persoonlijk, maar ook schadelijk zijn voor de samenleving en toekomst van de wereld. Een dergelijke bewustwording vergroot onze vastberadenheid om ze het hoofd te bieden en te overwinnen.

Het principe van oorzaak en gevolg wordt aanvaard als een natuurwet. Als je bijvoorbeeld bepaalde gebeurtenissen wil mijden, dan is de beste manier om ervoor te zorgen dat die gebeurtenis niet plaatsvind, te voorkomen dat de oorzakelijke omstandigheden plaatsgrijpen die doorgaans aanleiding geven tot die gebeurtenis. Als je geluk wilt, moet je de oorzaken zoeken die daartoe leiden, en als de niet wilt lijden, dan moet je ervoor zorgen dat oorzaken en omstandigheden die hier aanleiding toe geven zich niet langer voordoen. We moeten de verschillende geestestoestanden die wij ervaren, duidelijk identificeren en een onderscheid maken, classificeren op grond van de vraag of ze naar geluk leiden of niet. Haat, jaloezie, kwaadheid zijn bijvoorbeeld heel schadelijke geestestoestanden, omdat ze ons geestelijk geluk verwoesten.

Geestestoestanden zoals vriendelijkheid en mededogen zijn absoluut heel positief en heel nuttig. Een medelevende, warme, vriendelijke persoon is als gezond te beschouwen. Als je een gevoel van mededogen, barmhartigheid instandhoudt, dan opent iets je innerlijke deur automatisch. Daardoor hkan je veel makkelijker met andere mensen communiceren. En dat gevoel van warmte schept een bepaalde openheid. Geestelijke discipline Verandering vergt tijd. Vernaderen van je geest heeft tijd nodig. Er zijn een heleboel negatieve mentale trekjes, die je stuk voor stuk zult moeten aanpakken en neutraliseren. Het is een leerproces Leer eerst de positieve waarde van de gebruiken, vergroot daarna je vastberadenheid, en probeer ze dan toe te passen. Uiteindelijk worden de negatieve gedragingen, naarmate je de positieve gewoontes langzamerhand opbouwt, automatisch minder. Door te oefenen kunnen we veranderen; we kunnen ons transformeren.

enz,