TIJDSTABEL  GESCHIEDENIS  VAN  ISRAEL

ISRAEL - JOODSE GESCHIEDENIS Tabel 1882-2004 JODENDOM van A-Z

Tijdstabel

Pre-Hellenistische periode (volgens de Bijbelse overlevering)
Hoofdartikel:Geschiedenis van Kana�n

4000-1250 Kana�n
Kana�n (de oorspronkelijke benaming van het gebied) wordt bewoond door de Kana�nieten. Vanaf ongeveer 3200 v.Chr. wordt Kana�n min of meer een vazalstaat van Egypte. De Kana�nieten wonen veelal in versterkte dorpen en stadjes maar ook veehoudende nomaden zwerven er rond. Een van hen (hoewel niet van Kana�nietische oorsprong) is volgens de Tenach Abraham en zijn nakomelingen die echter naar Egypte verhuizen tijdens een hongersnood (� 1600 v.Chr.)
1250-1020; Twaalfstammenrijk van Isra�l; Filistina Verovering van Kana�n door Jozua; Oprichting van Filistijnse staat langs zuidkust
1020-928 E�n koninkrijk Isra�l Koningen Saul, David en Salomo

Bouw van de Tempel van Salomo

922-722 Koninkrijken Isra�l en Juda 722 Samaria (Hoofdstad tienstammenrijk Isra�l) ingenomen door Assyri� (Sargon II): Isra�l weggevoerd. Instromende volkeren uit het Assyrische rijk nemen hun plaats in. Filistina wordt eveneens veroverd door Assyri�
722-586 Koninkrijk Juda Kiest Jeruzalem als hoofdstad
586-538 Babylonische ballingschap voor het joodse volk Juda deels ontvolkt.

In de periode van de ballingschap wordt in Babyloni� de synagoge de plaats van samenkomst

538-525 538 Cyrus II van Perzi� laat eerste ballingen terugkeren naar het land; herbouw van Jeruzalem en de joodse tempel
525-333 445 Jeruzalem herbouwd onder Nehemia


Judea en het omringende gebied zijn afwisselend onder Perzische en Egyptische heerschappij. In Palestina wonen diverse volkeren

Hellenistische en Romeinse (Byzantijnse) periode
333-166 Hellenistische overheersing 333-198 Alexander de Grote verovert het gebied; Na de dood van Alexander wordt Palestina toegewezen aan de Ptolemae�n. De Seleuciden veroveren Palestina later op hen


198-166 Seleuciden, w.o. Antiochus Epiphanes, die de tempel plundert en de joodse godsdienst verbiedt

167-63 Makkabeese opstand en Joodse onafhankelijkheid 167 Mattathias neemt het initiatief voor de Makkabeese opstand tegen de Seleuciden


166-160 Judas Makkabe�s; 165-163 herinwijding van de tempel
141-63 Onafhankelijke Joodse staat met de koningsdynastie van de Hasmonee�n

63 v.Chr.-AD 337


Romeinse overheersing

63 v.Chr. Pompeius neemt Jeruzalem in; Palestina wordt een vazalstaat onder Hyrkanus II en later Herodes de Grote


4 v.Chr. - 41 Palestina wordt verdeeld: Galilea en Perea vormen een vazalstaat onder Herodes Antipas, Judea is tot 6 na Chr. een vazalstaat onder Herodes Archela�s, vervolgens een Romeinse provincia
26-36 Pontius Pilatus: In deze periode is volgens het christelijke geloof Jezus Christus gekruisigd, gestorven en verrezen
41 - 44 vazalstaat van Rome onder Herodes Agrippa I
44 - 66 Romeinse provincia Judea.
66 Begin van de Opstand tegen de Romeinen
70 Verwoesting van Jeruzalem (incl. de tempel van Herodes) door Titus
73 Val van de laatste vesting, Massada
115-117 Opstand tegen de Romeinen (Kitosoorlog; in tegenstelling tot de diaspora bleef de omvang van de opstand in Palestina beperkt)
132-135 Opstand van Bar Kochba, in 135 neergeslagen door Sextus Iulius Severus in opdracht van keizer Hadrianus

337-638 Byzantijns bestuur 390 Opsplitsing Romeinse provincie in drie delen: Palaestina Prima (hoofdplaats Caesarea), Palaestina Secunda (hoofdplaats Scythopolis), Palaestina Tertia (hoofdplaats Petra)


395 christendom wordt staatsgodsdienst in Romeinse Rijk, juridische positie Joden slechter

Middeleeuwen en Ottomaanse periode
638-1099 Arabische Rijk (kaliefen) 638 Omar ibn al-Chattab valt Jeruzalem binnen en be�indigt het Byzantijnse bestuur

661-750 De Arabische Omajjaden regeren vanuit Damascus; bouw van de Rotskoepel (Abd al-Malik) (685-705) en de Al-Aqsamoskee in zijn huidige vorm (al-Walid) (705-715).
969 Fatimiden uit Egypte
1071 Seltsjoeken (oorspronkelijk uit Isfahan) (Jeruzalem en delen van Palestina officieel nog onder de Abbasiden)

1099-1291 Onder de kruisvaarders: Latijnse Koninkrijk van Jeruzalem 1097-1099 Eerste kruistocht, 1099 inname van Jeruzalem


1187 Sultan Saladin (Salah al-din al-ayyoubi) verovert Jeruzalem in de Slag bij Hittin
1260 Mamelukken verslaan Ayyubis

1291-1516 Onder de Mamelukken 1291 De Mamelukse sultan Khalil verovert na een bloedig beleg het laatste kruisvaarderbolwerk in Akko (Acra) en Qisariya (Cesarea);

regering vanuit Ca�ro

1516-1917
Onderdeel van het Ottomaanse Rijk
1516 Palestina wordt in het Ottomaanse Rijk opgenomen en vanuit Constantinopel bestuurd


16e eeuw: er wonen ongeveer 10.000 Joden in het district Safed.
18e eeuw: Napoleon verovert de kuststreek.
1832-1840 Pasha Mohammed Ali (Egypte) bestuurt tijdelijk Palestina, Ottomanen nemen het daarna weer over
1871 Jeruzalem wordt een autonome sandjak
1878 Eerste zionistische nederzetting, Petach Tikwa
1880 Jeruzalem wordt de grootste stad, met binnen de stadsgrenzen een joodse meerderheid
1882-1903 De eerste golf Joden (25.000) naar Palestina op de vlucht voor pogroms in Oost-Europa (voornamelijk Rusland)
1882 De Franse baron Edmond de Rothschild begint zionistische activiteiten in Palestina financieel te steunen
1887-1888 De Ottomanen verdelen Palestina in drie districten: Jeruzalem (volgt Istanbul), Akko en Nablus (volgt de Vilajet van Beiroet).
1892 Eerste spoorlijn van Palestina tussen Jaffa en Jeruzalem
1896 Theodor Herzl, een journalist van een Oostenrijks-Hongaarse oorsprong, publiceert Der Judenstaat (de Jodenstaat) die de totstandbrenging van een Joodse staat bepleit
1896 JCA (de Joodse Vereniging van de Kolonisatie) begint zionistische vestigingen in Palestina te helpen
1897 Het eerste zionistische congres in Zwitserland geeft het Programma van Bazel uit "waarin ze vragen om een thuis voor de Joodse mensen in Palestina" en vestigt er het WZO (Zionistisch Wereld Organisatie)
1901 JNF (Joods Nationaal Fonds) opgezet door het 5e zionistische congres om land (in Palestina) te verwerven en te ontginnen, zoals bijvoorbeeld door de aanleg van bossen om erosie tegen te gaan en wegenbouw om gebieden voor stedelijke bevolking te ontsluiten.
1904-1914 De Tweede golf (rond de 40.000) van Joodse immigranten uit voornamelijk Rusland en Polen brengt het totaal op 85.000, dat is 6% (?) van de bevolking

Brits Palestina
1917-1948 Brits Mandaat voor Palestina 1917 Tijdens de Eerste Wereldoorlog geeft Engeland de Balfour-verklaring uit. Hierin zeggen de Britten steun toe voor de opbouw van een Joods nationaal tehuis in Palestina. Later veroveren zij onder leiding van generaal Edmund Allenby de Levant op het Ottomaanse rijk.
1920 Engeland krijgt op de Conferentie van San Remo van de Volkerenbond het mandaat over het Mandaatgebied Palestina. Het mandaat bevat de specifieke opdracht tot de oprichting van een Joods Nationaal Tehuis in heel Palestina.[1].


1921 Engeland splitst Palestina op in twee aparte delen, Cis- en Transjordani�. Transjordani� staat aanvankelijk nog onder Brits gezag, maar Joodse immigratie naar dat deel van Palestina wordt verboden. Abdullah, zoon van Hoessein van Mekka, wordt tot emir over Transjordani� benoemd. Het gebied zal in 1946 onafhankelijk worden en later Jordani� heten.
1923 Het Verenigd Koninkrijk draagt de Golanhoogten over aan het Franse mandaatgebied Syri�
1929 Het bloedbad van Hebron maakt deel uit van een landelijke, nationalistisch-gemotiveerde pogrom waarbij 133 Joden door hun Arabische buren worden vermoord. In Hebron, de stad die het zwaarst getroffen wordt, komen 67 Joden om het leven.[2].
1936-1939: De Arabisch-Palestijnse opstand is een bloedige burgeroorlog die wordt georganiseerd en geleid door Amin al-Hoesseini, de hoogste leider der Arabieren in Palestina in de jaren '20, '30 en '40. Tijdens de opstand uiten nationalistisch-gemotiveerde Arabieren hun ongenoegen over de ontwikkeling van een Joods nationaal tehuis in "hun" land Palestina. Honderden Joden worden door Arabieren vermoord. Ook duizenden Arabieren komen om, hoofdzakelijk in vuurgevechten met de Britse politie. De Arabische opstand heeft verstrekkende gevolgen voor de toekomst. Tienduizenden Arabieren, behorend tot de elite van de bevolking, verlaten het land en emigreren. De Joden van Palestina begrijpen dat zij het Joods Nationaal Tehuis moeten kunnen verdedigen en ontwikkelen voor het eerst sinds 2000 jaar een eigen leger en politie.
1937 Het Verenigd Koninkrijk beperkt Joodse immigratie en landaankoop (het Peel-verdelingsplan)
1939 In het MacDonald White Paper stelt het Verenigd Koninkrijk zelfbestuur voor Palestina binnen 10 jaar in het vooruitzicht en beperkt Joodse immigratie. Het concept van Joods zelfbestuur wordt door het Verenigd Koninkrijk in weerwil van de Balfourverklaring verlaten.

Periode na de Tweede Wereldoorlog
1947-1949 29 november 1947 De VN nemen resolutie 181 aan, met de aanbeveling Palestina nogmaals op te delen in een Joodse en een Arabische staat. Jeruzalem krijgt een internationaal statuut. De Joden van Palestina accepteren de resolutie die ook bekend staat als het Verdelingsplan, terwijl de Arabieren van Palestina en daarbuiten haar unaniem van de hand wijzen. Na het bekendworden van de resolutie breekt in Palestina opnieuw een burgeroorlog uit.

2 april-14 mei Joodse strijdkrachten voeren Plan Dalet uit om het in het Verdelingsplan aan de Joodse staat toegewezen gebied alsmede daarbuiten Joodse bevolkingsconcentraties veilig te stellen, evenals het verdrijven van zoveel mogelijk vijandige Arabieren. Ca. 250.000 Arabieren vertrekken vrijwillig of worden op de vlucht gejaagd[3]

14 mei 1948 Het Joods Agentschap roept de onafhankelijke staat Isra�l uit.

1948-1949 Eerste Arabisch-Isra�lische Oorlog. Uitbreiding van de oorlog tussen de Arabieren en de Joden. Nu mengen ook legereenheden uit vijf Arabische buurlanden zich in de strijd. De stroom van Arabisch-Palestijnse oorlogsvluchtelingen zwelt aan tot circa 750.000. Meer dan 400 Arabische dorpen worden onvolkt en afgebroken.

Een van de Palestina binnentrekkende Arabische landen, Jordani�, bezet de gehele Westelijke Jordaanoever en daarnaast ook Oost-Jeruzalem. De bevolking van Jeruzalem verdeelt zich volgens etnisch-religieuze lijnen: veel Arabieren trekken weg uit westelijke delen van de stad. De Joodse wijk van oostelijk Jeruzalem wordt wekenlang door het Jordaanse legioen bestookt en uiteindelijk geheel ontruimd waarbij de mannen in krijgsgevangenschap naar Jordani� worden meegenomen. Joden mogen de voor hun heilige plaatsen waaronder de Klaagmuur niet langer bezoeken. Isra�l richt hoge betonnen muren op om de Joodse bevolking van West-Jeruzalem te beschermen tegen beschietingen vanuit het door Jordani� bezette oostelijke stadsdeel.

Egypte, nog een land dat Palestina binnentrekt op de dag dat het Britse Mandaat ten einde komt, verovert de Gazastrook en houdt dit gebied bezet tot 1967.

Na deze oorlog beslaat de staat Isra�l nog slechts 18 % van de oppervlakte van het oorspronkelijke Joods Nationaal Tehuis in het Mandaatgebied Palestina dat de Joden door de San Remo conferentie en de Volkenbond in 1920 was toegezegd.

Vanaf 1948 Ruim 800.000 Joden vluchten of vertrekken onder invloed van Isra�lische immigratiecampagnes vanaf 1948 uit Arabische landen, waarvan circa 600.000 naar Isra�l trekken.[4] [5]
1950 Jordaanse annexatie Westoever De 'Westelijke Jordaanoever' wordt in 1950 eenzijdig geannexeerd door Jordani�. Zo'n tweeduizend Palestijns-Arabische notabelen zouden hiertoe een verzoek hebben gedaan. Alleen Pakistan en het Verenigd Koninkrijk erkennen de annexatie.
1964 Oprichting van de PLO In Egypte wordt de PLO gesticht door Jasser Arafat. De PLO ijvert openlijk voor de vernietiging van de staat Isra�l en doelt met de term Palestijnen in de eerste plaats op de Arabische inwoners van het vroegere Britse Mandaat voor Palestina. De PLO wil de oprichting van Isra�l weer ongedaan maken en ontkent daarom de doelstelling van het Britse Mandaat voor Palestina, zijnde de ontwikkeling van een Joods Nationaal Tehuis.
1967 Zesdaagse Oorlog Tijdens de Zesdaagse Oorlog verovert Isra�l de Westelijke Jordaanoever op Jordani�, de Gazastrook en het Sina� schiereiland op Egypte en de Golan-hoogte op Syri�, nadat deze landen hun troepen aan hun grenzen met Isra�l gereed hadden gezet, aanvalspacten hadden ondertekend, de internationale waterwegen in de Rode Zee hadden geblokkeerd en de VN vredesmacht uit de Sina� 'bufferzone' hadden weggezonden.


5 juni 1967 In een verrassingsaanval vroeg in de ochtend vernietigen Isra�lische gevechtsvliegtuigen vrijwel de gehele Egyptische luchtmacht op de grond. Ook de luchtmacht van Syri� en Jordani� wordt grotendeels uitgeschakeld. Duizenden tanks worden buitgemaakt en hun bemanningen gevangen genomen. Na een felle strijd wordt Oost-Jeruzalem door Isra�l veroverd en ingelijfd. Aan het slot van de oorlog wordt de strategische en historisch belangrijke Golan-hoogte onder grote verliezen maar gesteund door de inlichtingen van de Isra�lische spion Eli Cohen ingenomen.


1 september 1967 De leiders der Arabische landen komen samen in de Conferentie van Khartoum om hun militaire nederlaag en de nieuwe situatie te bespreken en besluiten tot een driewerf 'nee': g��n erkenning van Isra�l, g��n onderhandelingen met Isra�l, g��n vrede met Isra�l.


22 november 1967 De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties vaardigt resolutie 242 uit, waarin zij van Isra�l eist dat het zich terugtrekt uit 'de' in de Zesdaagse Oorlog veroverde gebieden in de Franse versie, en uit in de Zesdaagse Oorlog veroverde gebieden (zonder 'de') in de Engelse versie; en van alle partijen eist dat zij elkaar zullen erkennen en elkaars soevereiniteit zullen respecteren.


Na de Zesdaagse Oorlog worden 6000 Egyptische krijgsgevangenen in het geheim uitwisseld tegen ��n Duits-Isra�lische spion, Wolfgang Lotz. De Golan-hoogte wordt in 1981 officieel tot Isra�lisch grondgebied verklaard. Isra�l ontruimt het Sina�-schiereiland in 1982 en geeft het in ruil voor een vredesovereenkomst (zie Camp-David-akkoorden) aan Egypte terug.

1973 Jom Kipoeroorlog
1988-1993 Eerste intifada Tijdens de eerste intifada komen Palestijnen in opstand tegen de Isra�lische bezetting. Deze opstand eindigt met de Oslo-akkoorden
1988 Uitroeping Palestijnse staat Op 15 november 1988 wordt in Algerije de Palestijnse staat uitgeroepen met Oost-Jeruzalem als hoofdstad[6]. In totaal erkennen 90 landen de onafhankelijkheidsverklaring. Nederland en Belgi� erkennen de staat Palestina niet.
1993-1994 Oslo-akkoorden De autonome gedeelten van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook vormen sinds 1994 de Palestijnse Autoriteit, conform de Oslo-akkoorden uit 1993. De Palestijnse Authoriteit blijft echter de door Amin El Hoesseini en Jasser Arafat aangewakkerde hoop op de verovering van Isra�l en de moord op Joden stimuleren, o.a. door op landkaarten bij het onderwijs het woord Isra�l niet te noemen, maar in plaats daarvan de naam "Palestina" af te drukken. Ook het Handvest van de PLO (dat oproept tot de vernietiging van Isra�l) wordt niet gewijzigd. Volgens de verdragen tussen de PLO en de Isra�lische regering blijven de nederzettingen of koloni�n, Isra�lische dorpen en steden die sinds 1967 in deze gebieden zijn gebouwd, voorlopig onder Isra�lisch gezag[7]
2000-2005 Tweede intifada De tweede opstand van de Palestijnen. Als aanleiding hiervoor wordt door Palestijnen het bezoek van Ariel Sharon aan de Tempelberg genoemd.

[bewerken] Kritiek op de Bijbelse historiciteit

Sommige wetenschappers - bijvoorbeeld Israel Finkelstein en Neil Asher Silberman - hebben op grond van archeologische gegevens van de laatste dertig jaar kritische kanttekeningen bij de historiciteit van de Bijbelse gegevens geplaatst. Volgens hen zou er het nodige niet kloppen en hoort de geschiedenis tot en met Salomo zelfs volledig herschreven te worden. Hun kritiek is echter niet onomstreden; de tijdrekening die Finkelstein en Silberman hanteren zou niet de enig mogelijke zijn.[8]

Volgens beide onderzoekers is de geschiedenis van de oude Isra�lieten als volgt verlopen:

Tot 1005: Het hoogland van Kana�n werd geleidelijk bevolkt in de late bronstijd door een groep mensen, de Hebree�n, die geen varkensvlees at. In die periode is geen aanwijzing voor een vijandige overname van buiten; de Hebree�n stammen af van de Kana�nieten.

1005-931: De grote rijken van de koningen David en Salomo hebben in de overgeleverde vorm niet bestaan: het land was dunbevolkt en kon niet genoeg belasting opbrengen om een leger in stand te houden.

931-724: Tot in de late 7e eeuw voor Christus waren de Hebree�n polythe�stisch. De aan Salomo toegeschreven bouwwerken waren van koning Omri en zijn nazaten, die polythe�stisch waren en Isra�l tot grote bloei brachten; Juda was in die periode een arme landbouwstaat. In 724 wordt Isra�l ingelijfd in het Assyrische rijk en houdt op te bestaan.

724-586: Het koninkrijk Juda beleefde een grote bevolkingstoename door vluchtelingen uit Isra�l toen dit door de Assyri�rs veroverd werd, en het bloeide op onder Manasse dankzij een lucratieve olijfoliehandel. Het monothe�sme werd gecultiveerd vanuit Jeruzalem, en kwam tot een culminatie onder koning Josia, die (vergeefs) het zwaard opnam tegen de grootmacht Egypte, toen die staat in 609 tegen Babylon optrok. In 586 werd Juda ingelijfd in het Babylonische rijk.

[bewerken] Het debat rond de Palestijnse gebieden

Een meerderheid van religieuze Isra�li's verwijst naar passages in de Thora (de wet van Mozes) om het behoud van de zogenaamde Palestijnse Gebieden te rechtvaardigen. Zij zijn van mening dat het verboden is enig deel van het toegewezen land over te dragen aan niet-Joden omdat God hun voorouders het gehele land zou hebben beloofd (zoals onder meer staat te lezen in Beres'jiet (Genesis) 15:18-21 maar ook in andere delen van de Tenach (de Hebreeuwse Bijbel), zoals Jehosjoea� (Jozua) 1:6 en Jechezkel (Ezechi�l) 39:28). Daarin worden zij gesteund door niet-religieuze Isra�li's die vanuit een nationalistische invalshoek of vanwege veiligheidsredenen deze gebieden niet zouden willen overdragen.[9]

Neturei-Karta is de Arameense term voor "Beschermers van de stad". Deze naam werd gegeven aan een groep Orthodoxe Joden in Jeruzalem die weigerden (en nog steeds weigeren) het bestaan van een zogenaamde zelfstandige Staat van Isra�l te erkennen. Volgens de Neturei-Karta, die volgens de authentieke leer van het Jodendom leven, verbiedt de Torah een zelfstandige Joodse staat. Deze groep van Joden strijden openlijk tegen het zionisme dat, volgens hen, in strijd is met het ware Joodse geloof.

De Thora verbiedt de discriminatie van vreemdelingen in het Joodse land. Deze moeten gelijkwaardig worden behandeld, omdat de Isra�lieten (de voorouders van de Joden) eens vreemdelingen waren in het oude Egypte, zoals staat geschreven in Wajikra (Leviticus) 19:33-34.[10] De Isra�lieten/Joden behoren volgens de Tenach de overhand in het land Isra�l te hebben en niet de vreemdelingen.

Oud-opperrabbijn Ovadia Yosef ging zelfs nog verder. Tijdens een bezoek aan - het hedendaagse - Egypte verklaarde hij dat de onschendbaarheid van het menselijk leven boven de onweersproken heiligheid van het land Isra�l gaat. Hierbij refereerde hij aan het beginsel van Pekuach Nefesj, dat stelt dat het redden van een menselijk leven de hoogste plicht van een Jood is. De Talmoed verwoordt het als: Wie een leven redt, redt een hele wereld. Het beginsel gaat zo ver dat als iemand op de sabbat in levensgevaar verkeert, deze op de sabbat naar het ziekenhuis moet worden gebracht. De oud-opperrabbijn ging er vanuit dat als er mensenlevens gered konden worden door het opgeven van gebied, dit religieus gezien niet geweigerd mocht worden.[11] Met deze en andere argumenten voor ogen evacueerde Isra�l in 2005 alle ca. 8.000 Joden uit de Gazastrook en walste hun nederzettingen plat, zodat zij niet als uitvalsbasis voor terreurdaden gebruikt kunnen worden. Sindsdien wordt echter heel zuidelijk Isra�l, en met name het stadje Sderot, regelmatig vanuit diezelfde ontruimde Gazastrook met raketten bestookt...

Veel Joden in Isra�l en daarbuiten zouden graag iets willen doen, inclusief de opgave van grondgebied, om vrede met de Arabieren te bereiken. Hun opponenten voeren daarentegen aan, dat de zogenaamde "Palestijnse" gebieden strikt genomen niet "Palestijns" zijn, maar sinds de Zesdaagse Oorlog met Jordani� gewoon tot Isra�l behoren. Ten eerste zijn velen van hen na 1967 geboren en zij beschouwen die gebieden als hun eigen land. In de tweede plaats verwijzen zij naar de ontruiming van de Gazastrook en ook naar de teruggave aan Egypte van Sina�, een gebied vijf keer zo groot als Isra�l zelf, in het kader van het vredesverdrag (Camp-David-akkoorden). Ook de vrede met Egypte heeft de golf van Jodenhaat, sabotage-acties en zelfs terreuraanslagen vanuit dat land niet of nauwelijks verminderd. Mede de voortdurende antisemitische propaganda, vanuit de vele radicaal islamitische groeperingen in de arabische wereld die alle joden, inclusief joden die helemaal niet in Isra�l wonen, demoniseert zoals de nazi's al deden verhindert een meer tolerant klimaat in de Palestijnse gebieden en de Arabische omringende landen waarin vrede gesloten zou kunnen worden. Deze indoctrinatie wordt vaak zelfs al gebezigd op islamitische basisscholen waar kinderen dus van jongs af aan worden geconfronteerd met antisemitisme.l[12] [13] . Nog steeds moeten Isra�li's voor hun leven vrezen als zij Egypte of de Sina� bezoeken. Het is onder die omstandigheden niet meer dan realistisch, zeggen zij, wanneer Isra�l voorlopig vasthoudt aan de West-Bank en dat gebied zelfs nooit helemaal zal ontruimen.

[bewerken] Zie ook